کیوان الهی

ابوبکر صدیق (رضی الله عنه) را بهتر بشناسیم

در این شکی نیستکه ابوبکر میان صحابه رتبه ارجمندی داشت، و بسبب حسن رفتار که با حسن رأی استقامت فوق العاده ای داشت، در نظر صحابه گرامی و طرف توجه و التفات مخصوص شده بود گذشته بر آن بصفات ستوده آراسته، و بکمال معنوی و اخلاق نیک پراسته بود، در مدت بسیار کم که دو سال و دو ماه خلافت نمود، ثابت شد که در امور سیاسی و کشور داری مهارت کامل داشت.
ابوبکر صدیق رضی الله عنه وقتی بخلافت رسید، که جز مدینه و جز عشایر واقع در مثلث مکه، طائف، مدینه بقیه از حکم اسلام خارج گشته و مدعیان نبوت، رؤسای متجاسر عشایر با استعداد از دشمنان خارجی توطئه حمله بمدینه و محو اساس دین اسلام را طرح کرده بودند، ابوبکر صدیق رضی الله عنه با قدرت ایمان و نبوغ کارایی جهاد اسلامی را شروع و تمام ماجراجویان داخلی را قلع و قمع نمود، و ایمان و امنیت کامل را اعاده و عربستان را به دریایی از ایمان و اخلاص و شور اسلامی مبدل نمود و در چندین حمله بخشهای مهمی از متصرفات ایران و روم را به زیر پرچم اسلام در آورد.

و از راه جهاد اسلامی، اسلامیت در حال احتضار را جان تازه بخشید، و برای جهانشمولی آنرا حرکت داد، با جمع کردن قرآن بشکل کتاب مکتوب و تأکید بر سنت رسول الله صل الله علیه وال وسلم حیات و حرکت اسلام را بیمه نمود.
فردوسی تحت تأثیر عظمت و ابهت سیدنا ابوبکر در تاریخ اسلام حدیثی را درباره ابوبکر صدیق ترجمه و به این عبارت سروده است:

که خورشید بعد از نبیین مِه
نتابید بر کس زبوبکر به

(ما طلعت الشمس و لا غربت علی احد بعد النبیین افضل من ابو بکر الصدیق).
پیامبر اسلام فرموده است: مال و ثروت هیچ کس مانند مال ابوبکر برایم نفع نداشته است.

سیدنا ابوبکر رضی الله عنه خدمات زیادی به اسلام کرد و برده های زیادی که مسلمان شده و تحت ظلم و ستم آقاهایشان قرار گرفته بودند مانند بلال خرید و آزاد کرد.

پیامبر صل الله علیه وال وسلم فرموده است: شما ای ابوبکر اولین کسی هستی از امت من که داخل بهشت می شوی. (امام ابو داود).

در مورد خدمات سیدنا ابوبکررضی الله عنه به اسلام و افضلیت او کلام زیاد است ولی عاقلان و منصفان را اشاره بس.

 

Remezan M Xalid‎

رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ در حدیثی به پنج برکت بسیار بزرگ ماه مبارک رمضان اشاره نموده است: «رمضان، ماهی مبارک به نزد شما آمده است که خداوند عزوجل روزهٔ آن را بر شما فرض گردانده است، در آن درهای آسمان باز می‌شود و درهای جهنم بسته می‌شود و شیاطین سرکش به زنجیر کشیده می‌شوند و خداوند در آن [ماه] شبی دارد که بهتر از هزار ماه است و هر که از خیر آن محروم شود حقیقتا محروم است» [به روایت امام احمد و نسائی؛ علامه آلبانی آن را صحیح دانسته است].
برکت نخست: «خداوند روزهٔ آن را بر شما فرض ساخته است…»:
ـ به سبب عظمت عبادت روزه، خداوند متعال آن را بر ما و بر جهانیان فرض نموده است. الله متعال فرموده است: {یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ} [بقره: ۱۸۳] یعنی: (ای کسانی که ایمان آورده‌اید روزه بر شما فرض گردید همانگونه که بر پیشینیان شما فرض گردیده بود، باشد که تقوا پیشه سازید).
و رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ در حدیثی می‌فرماید: «الله متعال، یحیی بن زکریا را امر نمود تا به پنج مساله عمل نموده و بنی‌اسرائیل را به انجام آن‌ها امر نماید، اما نزدیک بود که وی در [ابلاغ آن] کندی کند پس عیسی (علیه السلام) به وی گفت: خداوند تو را به پنج سخن امر نموده که آن را انجام دهی و بنی اسرائیل را به انجام آن دستور دهی، پس یا خود آنان را امر می‌کنی یا من آنان را به آن فرمان خواهم داد. یحیی گفت: می‌ترسم اگر بر من سبقت گیری در زمین فرو روم یا آنکه مورد عذاب قرار گیرم، بنابراین مردم را در بیت المقدس جمع کرد و مسجد مملو از مردم شد و در گوشه‌های آن نشستند، پس گفت: خداوند مرا به پنج سخن امر نموده که به آن عمل نمایم و شما را به انجام آن‌ها امر کنم: نخست اینکه الله را عبادت کنید و چیزی را با وی شریک قرار ندهید و مثال کسی که به الله شرک می‌ورزد مانند کسی است که برده‌ای را با طلا یا نقره‌ای که از مال خودش است بخرد و به او بگوید: این خانهٔ من است و این کار من، کار کن و مزد آن را به من بده. برده کار می‌کرد اما مزد آن را به کسی غیر از آقای خود می‌داد! کدام یک از شما راضی می‌شود که برده‌اش اینگونه باشد؟ و الله شما را به نماز امر نموده است، پس هرگاه نماز گزاردید به این سو و آن سو توجه نکنید زیرا الله در نماز چهره‌اش را در مقابل چهرهٔ بنده‌اش قرار می‌دهد، تا وقتی که بنده به این سو و آن سو توجه نکند، و شما را به روزه امر می‌کنم زیرا مثال آن مانند مردی است که در میان گروهی قرار دارد و همراه وی کیسه‌ای است که در آن مُشک است و همهٔ آنان از وی یا بوی آن مشک خوششان می‌آید و همانا بوی روزه‌دار نزد خداوند از بوی مشک خوش‌تر است…» [به روایت احمد و ترمذی؛ علامه آلبانی آن را صحیح دانسته است].
ـ روزه یکی از ارکان دین است. پیامبر خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ می‌فرماید: «اسلام بر پنج [رکن] بنا شده است: گواهی دادن به اینکه معبودی به حق جز الله نیست و اینکه محمد فرستادهٔ الله است، و برپا داشتن نماز، و دادن زکات، و حج، و روزهٔ رمضان» [متفق علیه] در این حدیث، پیامبر خدا ـ صلی الله علیه وسلم ـ رمضان را از جملهٔ ارکان اسلام نام برده است.
ـ روزه از بهترین عبادت‌ها است: از ابوأمامة ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ غزوه‌ای را تدارک می‌دید، به نزد وی آمدم و گفتم: ای رسول خداوند، برای من دعای شهادت کن. فرمود: «خداوندا آنان را سلامت بدار و غنیمت نصیبشان فرما» پس به غزوه رفتیم و به سلامت بازگشتیم و غنیمت به دست آوردیم. سپس به غزوه‌ای دیگر رفت، [باز] نزد وی آمدم و گفتم: ای رسول خدا! برایم دعای شهادت کن. فرمود: «خداوندا آنان را سلامت بدار و غنیمت نصیبشان گردان». به غزوه رفتیم و به سلامت بازگشتیم و غنیمت به دست آوردیم. سپس غزوه‌ای دیگر تدارک دید، نزد وی رفتم و گفتم: ای رسول خداوند، سه بار پشت سر هم نزد تو آمده‌ام و از تو خواسته‌ام که برایم دعا کنی تا خداوند شهادت نصیبم گرداند و شما فرمودید: «خداوندا آنان را به سلامت دار و غنمیت نصیبشان بگردان» و ما به غزا رفتیم و سالم ماندیم و غنیمت حاصل نمودیم، پس ای رسول خداوند مرا به کاری امر نما که به من سود رساند. ایشان ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «به روزه پایبند باش که آن، همانندی ندارد».
راوی می‌گوید: ابوامامه و خانواده‌اش آنقدر روزه می‌گرفتند که تقریبا هیچگاه در روز در خانهٔ ابوامامه دود [پخت و پز] دیده نمی‌شد و اگر روزی از خانه‌اش دودی مشاهده می‌شد مردم می‌دانستند که مهمان دارند! [به روایت احمد و نسائی و ابن حبان؛ شیخ آلبانی آن را صحیح دانسته است].
برکت دوم: «در آن [ماه] درهای آسمانی گشوده می‌شوند…»:
ـ در این ماه درهای «بهشت ـ رحمت خداوند» حقیقتا گشوده می‌شود. از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ از رسول الله ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ روایت است که فرمود: «هنگامی که رمضان در رسد درهای بهشت باز می‌شوند» [متفق علیه].
ـ این نعمتی بزرگ در این ماه است، زیرا درهای بهشت بسته‌اند و جز با کامل شدن نعمت خداوند گشوده نمی‌شوند چنانکه خداوند متعال فرموده است: {وَسِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرَاً حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا…} [زمر: ۷۳] یعنی: (و کسانی که تقوای پروردگارشان را پیشه ساخته‌اند گروه گروه به سوى بهشت سوق داده شوند تا چون بدان رسند و درهاى آن [به رویشان] گشوده گردد…}
ـ خداوند متعال درهای بهشت را هنگامی بر بهشتیان می‌گشاید که آنان از پیامبران الوالعزم طلب شفاعت می‌کنند و همه از انجام آن عذر می‌خواهند تا آنکه به سوی خاتم آنان و سرور و بهترینشان ـ صلی الله علیه وسلم ـ راهنمایی می‌شوند که می‌فرماید: «آنگاه خواهم گفت: من این کار را انجام خواهم داد، پس برای دیدار با پروردگارم اجازه می‌خواهم و به من اجازه داده می‌شود و او به من ستایش‌هایی را الهام می‌کند که او را بدان حمد گویم که آن ستایش‌ها را اکنون به خاطر ندارم، پس او را به آن ستایش‌ها حمد می‌گویم و برایش به سجده می‌روم و خداوند می‌فرماید: ای محمد، سرت را بالا بگیر، و بگو که سخنت شنیده می‌شود، و بخواه که به تو عطا می‌شود، و شفاعت کن که شفاعت می‌شوی…» [متفق علیه]
ـ اینجاست که انسان ارزش باز شدن درهای بهشت در رمضان را درک خواهد کرد: رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ می‌فرماید: «هر که بترسد در آغاز شب به راه خواهد افتاد و هر که شبانه به راه افتد به منزل‌گاه خواهد رسید، آگاه باشید که کالای خداوند گرانبها است، آگاه باشید که کالای خداوند، بهشت است» [به روایت ترمذی و تصحیح علامه آلبانی].
ـ آن بهشت است… سرزمینی که صالحان این امت مشتاق آن بودند:
عمار بن یاسر ـ رضی الله عنهما ـ در روز نبرد یمامه در حالی که بر صخره‌ای ایستاده بود به صدای بلند فریاد می‌زد: «ای مسلمانان!… آیا از بهشت می‌گریزید؟! من عمار بن یاسرم، به سوی من بیایید…».
یقین انس بن نضر ـ رضی الله عنه ـ به آنجا رسیده بود که بوی بهشت را در جنگ اُحُد احساس کرد و گفت: «بوی بهشت را از آن سوی اُحُد احساس می‌کنم!».
و عمرو بن جموح ـ رضی الله عنه ـ حتی پس از آنکه خداوند به سبب پای لنگ وی او را از نبرد معاف ساخته بود برای شرکت در جنگ اصرار داشت و می‌گفت: «دوست دارم با همین پای لنگم در بهشت گام نهم».
و هنگامی که ابودرداء از بیماری رنج می‌برد یارانش به نزد او آمدند و گفتند: دلت چه می‌خواهد؟ گفت: «دلم بهشت می‌خواهد!».
ـ این است بهشت… خانهٔ کسانی که در شب‌های رمضان تلاش کنند و روزهای آن را روزه باشند و بندگانش را غذا دهند. رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ فرموده است: «در بهشت خانه‌هایی است که از داخل آن‌ها بیرونشان دیده می‌شود و از بیرون داخل آن‌ها دیده می‌شود و خداوند آن را برای کسانی آماده نموده است که [به گرسنگان] غذا دهند و سلام را افشا نمایند و شب در حالی که مردم خوابند نماز گزارند» [به روایت احمد و ابن حبان، آلبانی آن را حسن دانسته است].
برکت سوم: «و درهای آتش بسته می‌شود»:
ـ در این ماه درهای آتش حقیقتا بسته می‌شوند: از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ از رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ روایت است که فرمودند: «هنگامی که رمضان فرا رسد درهای بهشت گشوده شده و درهای آتش (جهنم) بسته می‌شود و شیاطین به غُل و زنجیر کشیده می‌شوند» [متفق علیه].
ـ این نعمتی عظیم در این ماه است زیرا درهای آتش در طول سال بازند و بسته نمی‌شوند مگر در رمضان و خداوند متعال می‌فرماید: {وَسِیقَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرَاً حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا} [زمر: ۷۱] یعنی: (و کسانی که کفر ورزیده‌اند گروه گروه به سوی آتش سوق داده می‌شوند و چون به آن رسند درهایش گشوده می‌شود…).
آن، آتش جهنم است…
آتشی که قسمت‌هایی از آن قسمت‌های دیگر را در هم می‌شکند، و رسول الله ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ دربارهٔ آن می‌فرماید: «جهنم به من نشان داده شد و تا امروز منظره‌ای وحشتناک‌تر از آن ندیده‌ام» [متفق علیه].
و همچنین دربارهٔ آن فرموده است: «قسم به آنکه جان محمد به دست اوست، اگر شما آنچه من دیده‌ام را می‌دیدید بی‌شک کم می‌خندیدید و بسیار می‌گریستید» [به روایت مسلم].
آن، آتش جهنم است…
ـ آتشی که خوش‌گذارن‌ترین جهنمی از اهل دنیا را برای یک لحظه در آن غوطه می‌دهند و در اثر آن همهٔ خوشی‌هایی را که دیده است از یاد خواهد برد: رسول خدا ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید: «در روز قیامت خوش‌گذران‌ترین جهنمی از اهل دنیا را می‌آورند و او را یک بار در آتش غوطه می‌دهند، سپس به او گفته می‌شود: ای فرزند آدم، آیا هرگز خوشی‌ای دیده‌ای؟ آیا بر تو لذتی گذشته است؟ و او می‌گوید: نه ای پروردگار، به خدا سوگند!» [به روایت مسلم]
آتش جهنم…
آتشی که خداوند عذاب‌هایی را در آن برای اهل آن آماده کرده است… خداوند متعال می‌فرماید:
{هنگامی که غُل‌ها در گردنشان است و [در] زنجیرها کشیده می‌شوند} [غافر: ۷۱]
{و برای آنان گرزهایی آهنین است [تا به خود ضربه زنند]} [حج: ۲۱]
{هرگز چنین نیست! [آن آتش] زبانه می‌کشد (۱۵) و برکننده پوست است} [معارج: ۱۵-۱۶]
{و تو چه می‌دانی که «سَقَر» چیست (۲۷) نه باقی می‌گذارد و نه رها می‌کند (۲۸) پوست‌ها را سیاه می‌گرداند} [مدثر: ۲۷-۲۹]
{و تو چه دانی که آن چیست؟ (۱۰) آتشی سوزنده} [قارعه: ۱۰-۱۱]
آتش جهنم…
خانهٔ حسرت و پشیمانی و آه و فریاد:
{و چون عذاب را بینند پشیمانی خود را پنهان کنند و میان آنان به عدالت داوری شود و به آنانی ستمی نمی‌شود} [یونس: ۵۴]
{و چون آنان را در تنگنایی از آن به زنجیر کشیده بیندازند آنجاست که مرگ [خود] را می‌خواهند (۱۳) امروز یک بار هلاک خود را نخواهید و بسیار هلاک خود را بخواهید} [فرقان: ۱۳-۱۴]
{و آنان در آن [آتش] فریاد زنند: پروردگارا ما را بیرون آور تا [عمل] صالحی غیر آنچه می‌کردیم انجام دهیم} [فاطر: ۳۷]

{و [اهل جهنم] گفتند: اگر می‌شنیدیم یا تعقل می‌کردیم از یاران آتش نبودیم (۱۰) پس به گناه خود اقرار کردند و دور باشند اهل آتش [از رحمت خداوند!]} [مُلک: ۱۰-۱۱]
{گفتند: پروردگارا شقاوت ما بر ما چیره شد و ما گروهی گمراه بودیم (۱۰۶) پروردگارا ما را از آن بیرون آور پس اگر دوباره [به کارهای گذشته] بازگشتیم آنگاه ما ستمگریم (۱۰۷) [خداوند] فرمود: در آن گم شوید و با من سخن نگویید} [مومنون: ۱۰۶-۱۰۸]
{و [جهنمیان] صدا زدند: ای مالک (نگهبان جهنم) بگو تا پروردگارت ما را نابود سازد. می‌گوید: شما ماندگارید} [زخرف: ۷۷]
{به آن وارد شوید پس چه صبر پیشه کنید و چه صبر نکنید بر شما یکسان است، تنها به آنچه می‌کردید جزا داده می‌شوید} [طور: ۱۶]
{روزی که چهره‌هایشان در آتش زیر و رو می‌شود می‌گویند: ای کاش از الله اطاعت می‌کردیم و [ای کاش] از پیامبر اطاعت می‌کردیم (۶۶) و گفتند: پروردگارا ما از سران و بزرگانمان اطاعت نمودیم پس آنان ما را گمراه ساختند (۶۷) پروردگارا به آنان دو برابر عذاب ده و لعنشان کن، لعنتی بزرگ} [احزاب: ۶۶-۶۸]
و رسول الله ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ می‌فرماید: «جهنمیان آنقدر می‌گریند که اگر کشتی‌ها را در اشک‌هایشان جریان دهند، به جریان می‌افتند، و آنان خون می‌گریند» [به روایت حاکم؛ علامه آلبانی آن را حسن دانسته است].
برکت چهارم: «و در آن شیاطین سرکش به غل و زنجیر کشیده می‌شوند…»:
ـ این نعمتی است بزرگ که خداوند به واسطهٔ آن در این ماه مبارک بر بندگانش منت می‌نهد: از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ فرمودند: «هنگامی که رمضان در رسد درهای بهشت گشوده شده و درهای آتش بسته می‌شود و شیاطین به غل و زنجیر کشیده می‌شوند» [متفق علیه].
ـ نعمت زندانی شدن کسی که دشمنی و نیرنگ و نبرد او علیه انسان‌ها بسیار شدید است: خداوند متعال سخن وی را چنین حکایت می‌کند: {[ابلیس] گفت: به سبب آنچه مرا گمراه ساختی بر سر راه راست تو برای [فریب] آنان خواهم نشست (۱۶) سپس از روبرو و از پشت سرشان و از سمت راست و از سمت چپشان خواهم آمد و بیشترشان را شکرگزار نخواهی یافت} [اعراف: ۱۶-۱۷] و در جای دیگری می‌گوید: {به عزت تو سوگند که همهٔ آنان را از راه به در خواهم کرد} [ص: ۸۲] و خداوند متعال دربارهٔ او می‌فرماید: {همانا شیطان دشمن شماست پس او را دشمن بگیرید} [فاطر: ۶].
ـ نعمت زندانی شدن کسی که در نیرنگ زیاده‌روی نموده و از حیله و مکر بهره جست و برای پدر و مادر ما به دروغ چنین سوگند یاد کرد که خیرخواه آنان است: {پس شیطان آن دو را وسوسه کرد تا آنچه را از عورتهایشان برایشان پوشیده مانده بود براى آنان نمایان گرداند و گفت پروردگارتان شما را از این درخت منع نکرد جز [برای] آنکه [مبادا] دو فرشته گردید یا از [زمره] جاودانان شوید (۲۱) و برای آن دو سوگند یاد کرد که من خیرخواه شمایم (۲۱) پس آن دو را با فریب به سقوط کشانید} [اعراف: ۲۰-۲۱].
ـ نعمت زندانی شدن کسی که کفر را برای انسان زینت می‌دهد و او را وعدهٔ دروغ می‌دهد و به آرزوهای دور و دراز می‌کشاند: خداوند متعال می‌فرماید: {به مانند شیطان آنگاه که به انسان گفت: کفر بورز، پس همین که کفر ورزید گفت: من از تو بیزارم من از الله پروردگار جهانیان می‌ترسم} [حشر: ۱۶].
ـ نعمت زندانی شدن کسی که رابطهٔ مردم را با یکدیگر بر هم زده و در میان آنان شر و بدی می‌اندازد: {و به بندگانم بگو آن سخنی را که بهتر است بگویند. همانا شیطان میانشان را به هم می‌زند. همانا شیطان برای انسان دشمنی آشکار است} [اسراء: ۵۳].
برکت پنجم: «خداوند در آن شبی دارد که بهتر از هزار ماه است…»:
خداوند متعال می‌فرماید: {ما آن را در شب قدر نازل کردیم (۱) و چه چیز تو را از شب قدر آگاه ساخت؟ (۲) شب قدر بهتر از هزار ماه است (۳) در آن [شب] فرشتگان به همراه جبرئیل به اذن پروردگارشان برای هر کاری [که مقرر است] فرود آیند (۴) [آن شب] تا دم صبح، صلح و سلام است} [قدر: ۱-۵] آن شب که محل حضور فرشتگان است بسیار پربرکت است.
آن، شبِ هدایا و عطایای پروردگار کریم و بخشنده است، از جمله:
ـ هر کس از روی ایمان و احتسابِ اجر، آن را به قیام و نماز زنده بدارد برای گناهان گذشته‌اش مورد آمرزش قرار می‌گیرد: پیامبر خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ می‌فرماید: «هرکه شب قدر را از روی ایمان و احتساب [به نماز] بایستد گناهان گذشته‌اش آمرزیده می‌شود، و هرکس رمضان را از روی ایمان و احتساب روزه گیرد گناهان گذشته‌اش آمرزیده می‌شود» [به روایت بخاری و مسلم].
- تعداد زیاد فرشتگانی که در این شب به زمین فرود می‌آیند: رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ می‌فرماید: «شب قدر شب بیست و هفتم یا بیست و نهم [رمضان] است. همانا تعداد فرشتگان در آن شب بیشتر از تعداد ریگ‌ها است» [به روایت امام احمد؛ شیخ آلبانی آن را حسن دانسته است].
ـ این شب تا طلوع فجر برای مومنان اهل دنیا صلح و سلام و آرامش است: مجاهد ـ رحمه الله ـ می‌گوید: «{سَلامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ} سلام، یعنی در این شب درد و بیماری رخ نمی‌دهد یا آنکه شیطانی نمی‌تواند در آن زیانی وارد سازد».
ـ سلف این امت برای شب قدر اهمیت بسیاری قائل بودند. ثابت بنانی در شبی که امید داشت شب قدر باشد بهترین لباسش را می‌پوشید و عطر می‌زد و مسجد را معطر می‌ساخت.

خداوندا، بهترین عبادت را در این ماه نصیب ما گردان.

Sanaz Irani‎

باب محافظت برسنت و آداب آن و نهی از بدعت و کارهای نو پدید
قال الله تعالی: وَمَا آتَاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا(الحشر/7)
انچه را پیامبر برای شما می اورد بگیرید و از هرچه شما را منع کرد دوری کنید.
وقال الله تعالی: قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ (ال عمران /31)
(ای پیامبر) بگو: اگر شما خداوند را دوست دارید مرا پیروی کنید تا خداوند نیز شما را دوست بدارد و گناهان شما را بیامرزد.
وقال الله تعالی: لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الآخِرَ(الاحزاب 21)
همانا اخلاق پیامبر برای کسانیکه به رحمت خدا و روز اخرت امید دارند الگوی نیک است.
و قال الله تعالی: فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّىَ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُواْ فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُواْ تَسْلِيمًا (النسا/65)
نه چنین نیست به خدای تو سوگند ایمان نخواهند داشت تا اینکه در مورد مشاجرات و اختلافات میان خود تورا قاضی و داور قرار دهند و نسبت به حکم تو در درون خود هیچگونه ناراحتی و ملال نداشته باشند و کاملا تسلیم قضاوت و حکم تو باشند.
و قال الله تعالی: فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ (النسا/59)
اگر در چیزی اختلاف پیدا کردید انرا به خدا و پیامبرش بازگردانید.
و قال الله تعالی: إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (النور/51)
مومنان وقتیکه بسوی خدا و پیامبرش فرا خوانده شوند تا پیامبر در میان انها حکم کند سخنشان تنها اینست که میگویند شنیدیم و اطاعت کردیم انها درستکار هستند
و قال الله تعالی: مَّنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللّهَ (النسا/80)
کسیکه پیامبر را اطاعت کند قطعاً خدا را اطاعت کرده است.
از حضرت عایشه رضی الله عنها روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: کسیکه در این کارما(اسلام و دستورات آن) چیز تازه ای ایجاد کند که از ان نباشد مردود است.
از جابر رض روایت شده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه وسلم در حین خطبه خواندن چشمانش سرخ میشد و صدایش بالا میگرفت و خشمش شدید میشد چنان که گویی ترساننده ی (دیده بان) لشکر است و انها از نزدیک شدن لشکر دشمن میترساند و میگوید: مواظب باشید صبح بر شما فرود آمد ، دشمن ، شام برشما حمله ور شد و در چنین حالی میفرمود: من مبعوث شدم در حالیکه فاصله ام با قیامت مثل این دوتاست، و دو انگشت سبابه وسطی را در کنار هم باهم نشان میداد و میفرمود: بهترین سخن کتاب خدا و بهترین راه ، راه محمد صلی الله علیه وسلم است و بدترین کارها امور تازه وارد در دین است و هر بدعتی مخالف قران و سنت گمراهی است فرمودند: من نسبت به هر مومنی از نفس خودش برتر و شایسته تر هستیم هرکس بمیرد و مالی را به جا بگذارد ان مال مربوط به بازماندگان و وارثان اوست هرکس بمیرد و قرض و یازن و فرزندی را به جا بگذارد سرپرستی عیال و فرزندان او و ادای قرضش بر عهده ی من است.
از ابوهریره رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: مرا با همان دستورات و وظایفی که برای شما گذاشته ام بگذارید به حقیقت انچه که امتهای پیش از شما را هلاک و نابود گردانید زیاد سوال کردن و مخالفت انان با پیامبران خود بود پس هرگاه شمارااز چیزی نهی کردم از ان دوری کنید وچون فرمان انجام دادن کاری را به شما دادم هرقدر میتوانید انجام دهید.
ودر روایتی دیگر از ابوهریره رض امده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: تمام امت من داخل بهشت میشوند جز کسی که ابا کند؟ گفتند: ای رسول خدا! وچه کسی از وارد شدن به بهشت ابا میکند؟ فرمودند: کسیکه مرا اطاعت کند داخل بهشت میشود و کسیکه از من سرپیچی کند ابا کرده است.
از عابس بن ربیعه روایت شده است که گفت حضرت عمربن خطاب رضی الله عنه را دیدم که حجرالاسود را میبوسید و میگفت: میدانم که تو سنگ هستی و نفع و ضرر نمیرسانی و اگر پیامبر صلی الله علیه وسلم را ندیده بودم که تو را میبوسید هرگز تورا نمیبوسید

هديه و مهمان نوازي

بشر، يك سري نيازهاي عاطفي و خواسته‌هاي دروني دارد كه جامعه، خانواده و خانه، هميشه به آنها نيازمند است. يكي از اين امور كه دلها را به يكديگر نزديك مي‌نمايد و كينه‌ها را ذوب مي‌كند، هديه است.

عايشهل مي گويد: نبي اكرم(صلي الله عليه وسلم)  هديه را مي‌پذيرفت و به هديه كننده، در عوض آن، پاداش مي‌داد. [روايت بخاری]

بايد دانست كه هديه دادن و نیز تشكر كردن از كسي كه هديه مي‌دهد، دليل سخاي قلب و پاكي اوست. همچنين قابل يادآوري است كه سخاوت، يكي از ويژگيهاي اخلاقي پيامبران به شمار مي‌رود و پيامبر ما در اين ميدان از ديگران، سبقت گرفته است. مگر نه اینکه فرموده است: «هر كس به خدا و روز قيامت ايمان دارد، مهمانش را گرامي بدارد. جايزه اش يك روز است و مهمانيش سه روز؛ و بعد از آن، صدقه محسوب مي‌شود و براي مهمان هم جايز نيست كه به اندازه‌اي نزد ميزبان بماند كه او را به تنگ آورد». [روايت بخاری]

سوگند به خدا كه كره زمين، حجاز و شبه جزيره عربستان، بلكه تمام دنيا، اخلاق و صفاتي بالاتر از اخلاق نبي اكرم(صلي الله عليه وسلم)  به خود نديده‌اند.

اينك چشمانت را با مشاهده يكی از حركات نبي اكرم(صلي الله عليه وسلم)  ـ كه پدر و مادرم فدايش باد ـ سرمه كن؛ سهل بن سعد(رضي الله عنه) مي‌گويد: يك زن، پارچه اي خدمت نبي اكرم(صلي الله عليه وسلم)  آورد و گفت: اين را با دستان خود بافته ام تا به تو هديه دهم. رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) كه به آن نياز داشت، آن را برداشت؛ سپس در حالي كه آن را به عنوان ازار (شلوار) پوشيده بود، نزد ما آمد. شخصي گفت: چقدر زيبا است! آن را به من هديه بده. فرمود: خوب است! آنگاه نبي اكرم(صلي الله عليه وسلم)  در مجلس نشست، اما پس از بازگشت (به خانه) آن را پيچيد و براي آن مرد فرستاد. مردم به او گفتند: كار خوبي نكردي! پيامبر اكرم(صلي الله عليه وسلم) آن را پوشيده بود و به آن نياز داشت و با علم به اينكه رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) درخواست هيچ سائلي را رد نمي‌كند، باز هم آن را درخواست نمودي! آن مرد گفت: به خدا سوگند كه آن را براي پوشيدن طلب نكردم. بلكه از آن جهت طلب نمودم كه كفنم باشد.

سهل(رضي الله عنه) مي‌گويد: سرانجام آن مرد در همان پارچه، كفن گرديد. [روايت بخاری]

آري! از اخلاق كسي كه خداوند او را برگزيده، تحت نظارت خويش به تربيت او پرداخته و به عنوان الگو براي مردم معرفي كرده است، تعجب نكنيد.

رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) در زمینه سخاوت، شگفتي مي‌آفريند. حكيم بن حزام(رضي الله عنه) مي‌گويد: از رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) (چیزی) طلب كردم؛ به من عنايت فرمود؛ دوباره طلب كردم، باز هم عنايت فرمود؛ براي بار سوم طلب كردم؛ اين بار نيز عنايت كرد و فرمود: «اي حكيم! اين مال، سرسبز و شيرين (خوشایند) است؛ هر كس با سخاوت نفس آن را بگيرد، برايش در آن بركت عنايت مي‌شود و هر كس با زور و طمع بگيرد، برايش در آن، بركت عنايت نمي‌شود و مانند كسي مي‌گردد كه مي‌خورد و سير نمي‌شود؛ بايد بدانيد كه دستِ دهنده، از دست گيرنده بهتر است». [روايت بخاری و مسلم]

جابر(رضي الله عنه) مي‌گويد: هرگز چيزي از رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) در خواست نكردند كه بگويد: نه. [روايت بخاري]

رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) با اين همه سخاوت و بخشش مالي، از نظر اخلاقي و برخورد خوب با مردم و محبت صادقانه با ديگران، بي نظير بود.

همواره تبسم بر لبانش نشسته بود و با تمام همنشينانش تبسم مي‌فرمود. از اینرو هر يك از يارانش فكر مي‌كرد كه او، محبوبترين فرد در قلب پيامبر(صلي الله عليه وسلم)  است.

جرير بن عبدالله رضي الله عنه مي‌گويد: هيچكس را نديدم كه بيشتر از
رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) تبسم نمايد. [روايت ترمذی]

انس بن مالک، خادم رسول الله(صلي الله عليه وسلم) صفات بزرگي براي آن حضرت (صلي الله عليه وسلم) بيان نموده است كه نمي‌توان برخي از آنها را در يك فرد و يا همه آنها را در مجموعه‌اي از افراد سراغ داشت. او مي‌گويد: رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) از همه مردم مهربانتر بود؛ هرگاه فردي از ايشان چيزي مي‌پرسيد، به سخنان آن شخص گوش فرا مي‌داد و تا هنگامي كه آن شخص، بر نمي‌گشت و نمي‌رفت، آن حضرت (صلي الله عليه وسلم) با او مي‌ماند. همچنين هر كس، دست مباركش را مي‌گرفت، دستش را در اختيارش مي‌گذاشت. وتا زماني كه خود شخص، دستش را بيرون نمي‌كشيد، آن حضرت (صلي الله عليه وسلم) دست مباركش را از دست او بيرون نمي‌كشيد. [روايت ابونعیم در الدلائل]

با اين همه مهمان نوازي و مهرباني و سخاوت، در عين حال، هنگام نياز، شفقت به امت را فراموش نمي‌كرد؛ از اينرو ملاحظه مي‌كنيم كه هنگام ديدن منكر، نهي از منكر مي‌كرد و منكر را نمي‌پذيرفت.

ابن عباس رضي الله عنهما مي‌گويد: رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) يك انگشتر طلا در دست شخصي ديد، آن را از دستش بيرون آورد و انداخت و فرمود: «آيا يكي از شما اخگري از آتش را قصد مي‌كند و آن را در دستش مي‌گذارد»؟ [روايت مسلم].

پيامبر اکرم – صلي الله عليه و سلم – 13 سال تمام در مکه در جسدهاي بيروح و کالبدهاي خموش و تار بت تراشان مشرک نفس توحيد و ايمان و اخلاق و خداشناسي و يکتاپرستي دميد. پس از اينکه مؤمنان بدان درجه از تعالي رسيدند که بتوانند از براي خداوند يکتا جان و مال و شهر و ديار و خانه و کاشانه خود را رها کرده، با توکل بر ذات پاک يکتا سوار بر ريگزارهاي سوزان گرسنه و تشنه از زير تيغ جلادان خون آشام بسوي شهري مجهول و مسيري تار فرار کنند، و در عبادت و بندگي مثالي از وارستگي گردند، در ماه شعبان سال دوم پس از هجرت، روزه ماه مبارک رمضان از جانب حق متعال بر مسلمانان فرض شد.

مدرسه اي در جهاد با نفس و خودسازي، و سکوي پرتابي سريع بسوي خداوند ذي الجلال..

از آنجا که سرور رسولان و خاتم پيامبران بيش از هر بشري از ارزش و جايگاه رمضان آگاه بود، با فروغ هلال ماه رجب، - يعني درست دو ماه قبل از رمضان – دست نيايش و زاري بسوي پروردگار يکتا دراز کرده، اشک تمنا و بندگي برگونههاي مبارک جاري ميشد و از اعماق قلب دعا ميکرد: اللهم بارک لنا في رجب و شعبان، و بلغنا رمضان

آري

پيامبر حق و رسول هدايت و شيفته ديدار پروردگار از ذات پاک يکتا طول عمري ميخواهد تا لطافت و جمال وجلال رمضان را به آغوش کشد، و در فضاي ملکوتي رمضان بيش از پيش به خدايش نزديک، و در نزد او عزيزتر شود.

رمضان آمده تا ما را آلايش دهد و از پستيها و زشتيهاي اخلاقي و عادات زننده، و رفتار و گفتار سوء پاک ساخته بسوي پرهيزکاري و تقوا سوق دهد.

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» ﴿البقرة: ١٨٣﴾

{اى اهل ايمان! روزه بر شما واجب شد چنان كه بر امّت‌هاى گذشته واجب شده بود، باشد كه پرهيزكار شويد}
رمضان بر خلاف آنچه بسياري از مردمان درک نميکنند ماه استراحت دستگاه گوارش است. ماهي که با تنظيم سيستم گوارشي روح و روان انسان را تعالي ميبخشد.

رمضان با عهد و پيمانهايي با خود و يا با گذاشتن سنگ بناي برخي برنامههاي سازنده تحقق مييابد.

برنامههايي براي تلاوت و زيستن با قرآن. در رحاب قرآن خود و خداي خود را شناختن. برنامههاي براي دعا و ذکر و نيايش و راز و نياز با پروردگار خالق، برنامههاي براي شناختن پيامبر و پيک بيمثال آسمان؛ حضرت رسول خاتم محمد مصطفي – صلي الله عليه و سلم -. برنامههايي براي دعوت و گوشزد کردن ديگران به روش و مرام درست زندگي و بازداشتن فرد و ديگران از بديها و تشويق به کارها و گفتارهاي نيک. برنامههايي براي رسيدن به بيبضاعتان و تنگ دستان.

چه اين سيماي واقعي مؤمنان است:

«. كُنتُمْ خَيْرَ‌ أُمَّةٍ أُخْرِ‌جَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُ‌ونَ بِالْمَعْرُ‌وفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ‌ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرً‌ا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُ‌هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿آل عمران: ١١٠﴾».

{شما بهترين امتي هستيد که [براي اصلاح جوامع انساني] پديدار شده ايد، به کار شايسته و پسنديده فرمان مي دهيد و از کار ناپسند و زشت بازمي داريد، و [از روي تحقيق، معرفت، صدق و اخلاص] به خدا ايمان مي آوريد. و اگر اهل کتاب ايمان مي آوردند قطعاً براي آنان بهتر بود؛ برخي از آنان مؤمن [به قرآن و پيامبرند] و بيشترشان فاسقند.}.

تصميم جدي در دست کشيدن از همه گناهان و زشتيها وعادتهاي بد و توبه و بازگشت بسوي پروردگار يکتا:

«...وَتُوبُوا إِلَى اللَّـهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿النور/٣١﴾»

{اى مؤمنان، همگان به درگاه خدا توبه كنيد، باشد كه رستگار گرديد}.

رمضان در راه است و ما در شوق ديدار آن لحظه شمار..

در مدرسه رمضان مؤمن چگونگي شکر نعمت و سپاس پروردگار بر فضل و کرمش را ميآموزد. در مکتب رمضان مؤمن سعي ميکند از صفتهاي بيمنتهاي کمال الهي بويي ببرد. سخاوت و گذشت و ايثار و شفقت بر زير دستان ميآموزد. معنا و مفهوم بندگي را دريافته از عبادت الهي لذت ميبرد. صفتهاي فرعونيگري و خودخواهي، و نفسپرستي و خود ستايي در او ضعيف ميگردند.

و او خود را براي ساختار جديد و انساني بکلي تغيير يافته آماده ميسازد. تا با نيروي برگرفته از رمضان سالي ديگر را با روحيه خوشبختي، و تلاش و همتي سازنده شروع کند.

اللهم بارک لنا في رجب و شعبان، و بلغنا رمضان..

• 

  کیوان الهی

  [۸]- برای استعاذه گفتن صیغه‌های مختلفی ذکر کرده‌اند از جمله: ۱- أعوذ بالله من الشیطان الرجیم ۲- أعوذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم من همزه ونفخه ونفثه. ۳- أعوذ بالسمیع العلیم من الشیطان الرجیم، که این صیغه را ابوداود ذکر کرده است: (۷۸۵). ولی در مورد بسمله، أنس رضی الله عنه روایت کرده که، روزی پیامبر صلی الله علیه وسلم در میان ما بود که ناگهان حالت بیهوشی مانندی را پیدا کرد، سپس لبخند به لب، سرش را بالا آورد، گفتیم ای رسول خدا چه چیزی شما را به خنده آورد؟ فرمود: هم‌اکنون سوره‌ای از قرآن بر من نازل شد، سپس شروع کرد به: بسم الله الرحمن الرحیم. إنا أعطیناک الکوثر … (مسلم: ۴۰۰).
  
  [۹]- اللجنه الدائمه در شماره: (۴۳۱۰) فتوا داده است گفتن صدق الله العظیم در نفس خودش حق است، ولی اینکه عادت بشود که همیشه بعد از تمام شدن قرائت همیشه خوانده شود بدعت است، چون نه از پیامبر صلی الله علیه وسلم و نه از خلفاء، تا آنجا که ما می‌دانیم چنین چیزی نقل نشده است، با وجود اینکه آنان زیاد قرآن را می‌خواندند؛ و این در حالیست که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد». و در روایتی آمده: «من أحدث فی أمرنا هذا ما لیس منه فهو رد».
  
  [۲۲]- از شیخ‌الاسلام ابن تیمیه پرسیده شده که آیا جایز است مصحف را برداشته و آنرا بوسید؟ در جواب گفت: در این زمینه روایت مأثوری وجود ندارد، در این زمینه از امام احمد پرسیده شد، فرمود: چیزی نشنیده‌ام ولی از عکرمه بن ابی‌جهل روایت شده که مصحف را باز می‌کرد و صورت خود را بر روی آن می‌گذاشت و می‌گفت: کلام ربی کلام ربی، ولی عادت سلف این نبوده که چنین کارهایی را بکنند (مجموع فتاوی). و شیخ ابن باز گفته است: اگر انسان برای تعظیم قرآن وقتیکه از دستش بیافتد و یا از مکان بلندی بیافتد و آنرا ببوسد اشکالی ندارد.

کیوان الهی

آداب تلاوت کلام الله

1-ایجاد اخلاص بهنگام یادگیری و تلاوت قرآن؛ بدلیل روایتی که از ابی‌هریره رضی الله عنه روایت شده که گفته است: از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: نخستین کسیکه در روز قیامت حکم داده می‌شود مردی است که شهید شده و او را می‌آورند، خداوند نعمتهایش را که به او داده بود برمی‌شمارد و او نیز به یاد می‌آورد، سپس خداوند می‌پرسد با این نعمتها چه کار کردی؟ می‌گوید: در راه تو جنگیدم تا اینکه شهید شدم؛ خداوند می‌فرماید: دروغ می‌گویی، بلکه بخاطر این جنگیدی تا بگویند مردِ شجاعی است!!
سپس او را بر روی پیشانی می‌خوابانند و می‌کشند تا اینکه در دوزخ انداخته شود. و بعد از او مردی است که علم را یاد گرفته و قرآن را خوانده است، او را در آن روز می‌آورند و نعمتهای خداوند را برایش برمی‌شمارند و او نیز به یاد می‌آورد، و از وی پرسیده می‌شود با این نعمتها چه کار کردی؟ می‌گوید: علم را فرا گرفتم و به مردم یاد دادم، و بخاطر تو قرآن را خوانده‌ام. خداوند می‌گوید: دروغ می‌گویی بلکه علم را یاد گرفتی تا بگویند عالم است، و قرآن را تلاوت می‌کردی تا بگویند قاری خوبی است، سپس دستور داده می‌شود تا او را بر روی پیشانی می‌اندازند تا اینکه وارد دوزخ می‌شود…صحیح مسلم

2-عمل کردن به قرآن؛ در حدیث طولانی رؤیای پیامبر صلی الله علیه وسلم آمده که می‌فرماید: … رفتیم تا اینکه به مردی برخوردیم که بر قفا(پشت سر) خوابیده بود و مردی دیگر بر سرش ایستاده بود که سنگی و یا صخره‌اى در دست داشت و بر سرش می‌کوبید و سرش را می‌شکست و هنگامیکه سنگ به مرد می‌خورد سنگ می‌پرید و مرد آن را دنبال می‌کرد و برنمی‌گشت تا اینکه زخمش التیام پیدا می‌کرد و مثل اولش می‌شد، سپس همین کار را می‌کرد و او را می‌زد؛ گفتم این کیست؟ گفتند: برو (سپس پیامبر صلی الله علیه وسلم آنرا تفسیر نمود) و گفت: آن مردی را که دیدم سرش را می‌شکستند، مردی است که خداوند به او قرآن را یاد داده است، ولی بهنگام شب غافل از قرآن خوابش برده و در طول روز به آن عمل ننموده است، و تا روز قیامت با او اینگونه خواهند کرد...بخاری

3-تشویق شدن و وادار شدن به یادآوری قرآن و متعهدگشتن به قرآن؛ بدلیل این حدیث که می‌فرماید: با قرآن متعهد و همراه شوید، قسم به کسیکه نفس من در دست او است، قرآن بیش از شتری که از بندش رها شده سرکشتر است...بخاری

4-هیچوقت نگو که فراموش کردم، بلکه بگو آنرا به فراموشی سپردم، و یا آنرا ضایع نمودم، و یا بگو از یادم بردند؛ بدلیل این حدیث ابن مسعود رضی الله عنه که می‌گوید: پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: چه زشت و ناپسند است که یکی می‌گوید آیه‌ای را این چنین و آنچنان فراموش کردم! بلکه باید بگوید آنرا به فراموشی سپردم...متفق علیه

5-واجب است که در قرآن تدبّر نمائیم؛ بدلیل این آیه که می‌فرماید: أَفَلاَ یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ کَانَ مِنْ عِندِ غَیْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِیهِ اخْتِلاَفًا کَثِیرًا (النساء/۸۲). «آیا درباره قرآن نمىاندیشند؟! اگر از سوى غیر خدا بود، اختلاف فراوانى در آن مىیافتند».

6-جایز است قرآن را به حالت ایستاده، حرکت، دراز کشیدن و یا سوار بر مرکب خواند، بدلیل این حدیث که عایشه رضی الله عنها روایت نموده که می‌گوید: پیامبر صلی الله علیه وسلم در دامان من تکیه می‌نمود و قرآن را می‌خواند در حالیکه من در قاعدگی ماهانه بسر می‌بردم..متفق علیه

7-جایز است قرآن را در جیب گذاشت و آنرا با خود حمل نمود...فتوای الجنة.

8-مستحب است قبل از تلاوت قرآن دهان و دندان را با مسواک بشوئیم، بدلیل روایتی که حذیفهرضی الله عنها روایت کرده و می‌گوید: پیامبر صلی الله علیه وسلم هنگامیکه در شب برمی‌خواست دهانش را سواک می‌زد...متفق علیه

9-مستحب است به هنگام تلاوت قرآن استعاذ و بسمله را بخواند بجز در سوره توبه که تنها استعاذه را می‌خواند...مسلم

-10گفتن «صدق الله العظیم» بعد از تلاوت قرآن و مدام این کار را تکرار کردن مأثور نیست[فتاوی الجنة].

11-امام نووی رحمة الله می‌گوید: قارئی قرآن هرگاه از وسط سوره شروع کرد، مستحب است که از اول کلامی که به هم مرتبط هستند شروع نماید...اذکار امام نبووی

12-مستحب است قرآن را به ترتیل خواند و زیاد سریع خواندن در تلاوت مکروه است چون خداوند می‌فرماید: وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا (المزمل/۴).

13-مستحب است که قرائت را با مدّ خواند، از انس سؤال شد که پیامبر صلی الله علیه وسلم چگونه قرآن را قرائت می‌نمود، فرمود: قرآن را با مدّ می‌خواند سپس بسم الله الرحمن الرحیم را خواند که روی بسم‌الله و رحمن و رحیم مدّ گذاشت..بخاری

14-مستحب است که قرآن را با لحن و صوت قشنگ و زیبا خواند و نباید آنرا با لحن ترانه و امثال آن خواند پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده: صدای خویش را با قرآن مزیّن نمائید...ابو داوود.(صحیح ....شیخ البانی)

15-بهنگام تلاوت قرآن و یا گوش دادن آن گریه کنیم، در سنت آمده آنطور که عبدالله بن شخیز رضی الله عنه روایت کرده است که به نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمدم که او داشت نماز می‌خواند و از درونش صدایی همچون جوشیدن و غلیان چیزی می‌آمد یعنی گریه می‌کرد..شرح السنة البغوی

16-مستحب است که قرآن را با صدای بلند خواند در صورتیکه بلندخواندن آن باعث مفسده نباشد، بدلیل آنچه که أبوسعید رضی الله عنه روایت کرده که پیامبر صلی الله علیه وسلم در مسجد اعتکاف کرده بود که شنید با صدای بلند قرآن می‌خوانند، سپس پرده را برداشت و گفت: آگاه باشید که همه شما با خدا مناجات می‌کنید، پس برخی از شما بعضی دیگر را اذیت نکنید و برخی از شما به هنگام قرائت و یا گفت بهنگام نماز بر دیگران صدای خویش را بلند نکنید..ابو داوود (صحیح)

17-دعای معینی برای ختم قرآن[فتاوی اسلامی] وجود ندارد، و برگزاری مراسم برای حفظ قرآن سنت نیست، ولی آنچه امروزه بسیاری از مردم انجام می‌دهند بعنوان اظهار فرح و شادی بخاطر نعمت حفظ قرآن چیز خوبی است و اشکالی ندارد..نقل از .شیخ البراک

18-به هنگام چرت زدن و غلبه خواب نباید قرآن را خواند، بدلیل قول رسول الله صلی الله علیه وسلم که می‌فرماید: هرگاه یکی از شما در هنگام شب برای خواندن قرآن بلند شد و خواندن آن برایش سنگین آمد و نمی‌دانست که چه می‌گوید، باید بخوابد.

19-باید مکان آرام و زمان مناسبی را برای خواندن قرآن انتخاب نماید، چون این برای صفای قلبش و حواس جمعی او بهتر است.

20-باید بهنگام گوش دادن، خوب گوش بدهد و کاملاً ساکت باشد، چون خداوند می‌فرماید: وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (الأعراف/۲۰۴). «هنگامى که قرآن خوانده شود، گوش فرا دهید و خاموش باشید; شاید مشمول رحمت خدا شوید».

21-باید همراه آیات واکنش نشان دهد، مثلا هنگام رسیدن به آیات رحمت، درخواست بهشت کند، و هنگام خواندن آیات عذاب به خدا پناه ببرد، خداوند می‌فرماید: کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَکَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ (ص/۲۹). «این کتابى است پربرکت که بر تو نازل کردهایم تا در آیات آن تدبر کنند و خردمندان متذکر شوند».

22-جایز است زنان حائض و نفساء که قرآن را بخوانند بشرطیکه آنرا لمس نکنند، و یا آنرا بوسیله چیز دیگری ورق زنند، بنابر اصح دو قولی که از علما صادر شده است، چون دلیلی که این کار را منع کند از پیامبر صلی الله علیه وسلم نقل نشده است..فتاوی الجنة

23-سنت است به هنگام خواندن آیه‌ای که در آن تسبیح وجود دارد، تسبیح گفت، و به هنگام آیه عذاب، استعاذه گفت، و بهنگام آیه رحمت از خداوند درخواست رحمت کند، از حدیثی که حذیفه روایت کرده آمده که گفت: اگر به آیه‌ای رسید که در آن تسبیح باشد، تسبیح گوید، و اگر در آن سؤال باشد، درخواست کند، و اگر در آن تعوّذ بود استعاذه کند...مسلم

24-قاری قرآن باید وضو داشته باشد، پاک و تمیز باشد، لباس و بدنش و نیز مکان نشستن او تمیز باشد، ولی در مورد کودک اختلاف وجود دارد که آیا باید به هنگام خواندن قرآن و لمس آن لازم است وضو داشته باشد؟ جواب این است که احتیاط آن است وضو داشته باشد[فتاوی اسلامی].

25-مستحب است که قرائت را متصل خواند و آنرا قطع ننمود، و تابعی جلیل‌القدر نافع روایت کرده که عبدالله بن عمر م وقتی که قرآن می‌خواند تا وقتیکه تمام می‌شد، صحبت نمی‌کردبخاری

26-سنت است بهنگام خواندن آیه سجده، سجده ببریم....بخاری

27-مکروه است که مصحف را بوسید و یا آنرا میان دو چشم قرار دهیم، که اغلب مردم بعد از تمام شدن از تلاوت این کارها را می‌کنند، و یا وقتیکه می‌بینند قرآن در جایی نامحترم گذاشته شده است...مجموع فتاوی

28-آویزان کردن آیه قرآن بر سر در و دیوارها مکروه است[فتاوی الجنة]، و لازم نیست برای صحبت کردن کلمات قرآن را جایگزین کنیم و کمترین حکمی که دارد این است که مکروه می‌باشد.فتاوی اسلامی.شیخ بن باز رحمة الله علیه.

الله جل جلاله میفرماید:(إِنَّ اللَّهَ لَا یغْفِرُ أَنْ یشْرَكَ بِهِ وَیغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ یشَاءُ وَمَنْ یشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِیمًا) «النساء/48» خداوند شرک را نمی‌بخشد! و پایین‌تر از آن را برای هر کسب خواهد می‌بخشد. و آن کسی که برای خدا، شریکی قرار دهد، گناه بزرگی مرتکب شده است.

تغذیه مناسب در ماه مبارک رمضان

---

افراد روزه‌دار باید در ماه مبارك رمضان، برخی نكات مهم تغذیه‌ای را هم در نظر بگیرند تا علاوه بر اجر روزه‌داری، سلامتی جسم و جان خود را نیز تضمین كنند.

---

توصیه‌های سحری

1- وعده سحری، معادل ناهاری است که در روزهای عادی می‌خوردید؛ یعنی انواع غذاهای برنجی را می‌توانید در این وعده بگنجانید.
2- می‌توانید 10 تا 12 قاشق غذاخوری برنج پخته (البته کمی چرب شده با روغن زیتون یا روغن کانولا) را همراه انواع خورش‌های سنتی در این وعده میل کنید.
3- خوردن سالاد در این وعده، بخشی از آب مورد نیاز بدنتان را تأمین خواهد کرد و البته بهتر است که چاشنی آن، آب‌لیموی تازه یا سرکه بالزامیک و روغن زیتون باشد.
4- اگر جزو آن‌هایی هستید که در این وعده اشتهای کمی دارند، بهتر است حجم مختصری از غذاهای پُرکالری و البته مغذی را برای این وعده انتخاب کنید؛ مانند حلیمی که با کمی کره و دارچین طعم دار شده است.
5- خوردن مخلوط میوه‌های فصل با لبنیاتی مانند شیر و ماست، یکی از گزینه‌های مناسب برای شروع این وعده است تا اشتهایتان برای خوردن سحری بیشتر شود.
6- مصرف نوشابه‌های گازدار و غذاهای شور و پر ادویه‌ای مانند انواع فست فودها را در این وعده به کلی فراموش کنید تا در طول روز دچار تشنگی نشوید.

7- بهترین نوشیدنی برای جلوگیری از تشنگی در طول روزهای روزه داری، آب است که البته می‌توانید آن را با کمی آب‌لیموی تازه طعم دار کنید. 8- از مصرف سیر، پیاز و حتی سبزی خوردن در این وعده بپرهیزید تا بوی دهانتان برای اطرافیان، آزاردهنده نباشد.
9-از میوه‌هایی مانند طالبی استفاده کنید، چون آب آن‌ها در فیبر قرار دارد و به مرور در طول روز در بدن آزاد می‌شود و برای رفع تشنگی مفید است.

توصیه‌های افطاری

1- وعده افطار، معادل همان وعده صبحانه‌ای است که در روزهای عادی می‌خوردید؛ پس بهتر است به حضور تمام گروه‌های غذایی در این وعده غذایی‌تان توجه کنید.
2- روزه‌تان را می‌توانید با یک استکان شیر گرم یا چای کمرنگ و دو عدد خرما یا یک قاشق غذاخوری عسل (طبیعی) باز کنید.
3- می‌توانید چند برش نان را همراه با مقداری پنیر و چند برش گوجه فرنگی و خیار و یک عدد گردو در این وعده میل کنید و البته می‌توانید پنیرتان را از قبل با گردو یا سایر مغزها و سبزیجات معطر مخلوط کرده و طعم دار کنید.
4- انواع سوپ‌های سبک مانند سوپ شیر نیز انتخاب مناسبی برای وعده افطاری هستند؛ البته در خوردن آن‌ها زیاده‌روی نکنید تا حجم معده‌تان پُر نشود و اشتهایتان برای خوردن سایر غذاها از میان نرود.
5- اگر احساس سنگینی یا دل درد کردید، کمی صبر کنید و سپس کاسه‌ای ماست که با کمی جوانه گندم و پودر مغزها (مانند مغز پسته، بادام و کنجد) مخلوط کرده‌اید، میل کنید. حتی مخلوط ماست و انواع میوه‌های فصل، انتخاب مناسبی برای این وعده هستند.

6- برای شام بهتر است از منابع پروتئینی استفاده کنید؛ البته از انواع کم چرب. به طور مثال، تکه‌ای ماهی یا سینه مرغ کبابی همراه با انواع سبزیجات بخار پز شده مانند هویج، لوبیا سبز، نخود فرنگی و ذرت. 7- حتماً بین افطار تا شام دو تا سه واحد میوه میل کنید تا در پایان این ماه دچار کمبود انواع ویتامین‌ها نشوید.
8- در وعده افطار، زیاد چای غلیظ نخورید؛ و از مصرف قهوه و مواد کافئین‌دار خودداری کنید، زیرا این نوشیدنی‌ها مُدر هستند و ممکن است شما را به کم آبی مبتلا کنند.
9-سعی کنید بعد از افطار، كمی پیاده روی کنید.

فضیلت ماه روزه و فضیلت اعمال خیر در آن ماه

1:-از ابو هریره روایت است که چون ماه رمضان فرا رسید. پیامبر (ص)فرمودند :"-( قد جا کم شهر مبارک افترض علیکم صیامه . تفتح فیه ابواب الجنه و تغلق فیه الجحیم و تغل فیه الشیاطین فیه لیله خیر من الف شهر. من حرم خیرها فقد حرم )":- همانا ماهی مبارک برایتان فرا رسید . که روزه آن بر شما فرض گردیده است . در های بهشت در آن ماه گشوده می گردد (ماه خیر و نیکی و احسان است ) ودر های دوزخ در آن ماه بسته می شود و شیاطین در آن ماه به زنجیر کشیده می شوند (چون مردم به کارهای نیک می پردازند و از بدگوئی و مردم آزاری می پرهیزند.کاری که موجب دوزخ باشد در بین مومنان صورت نمی گیرد و زمینه ای برای کار شیاطین فراهم نیست. در آن ماه شبی وجود دارد که عبادت در آن شب بهتر است از عبادت در یکهزار ماه . بغیر از آن شب . براستی کسی که از خیر و برکت عبادت . در آن شب محروم گردد . ائ براستی محروم است )". بروایت احمد و نسائی و بیهقی .
2:- از عرفجه نقل است که گفت: من پیش عتبه بن فرقد بودم که در باره رمضان سخن می گفت. در آنوقت یکی از یاران محمد {ص} برما وارد شد و عتبه چون او را دید هیبت او را فرا گرفت و سکوت اختیار کرد . آن مرد نیز از رمضان سخن گفت و گفت: از پیامبر {ص} شنیدم که در ماه رمضان می گفت :{ تغلق ابواب النار و تفتح ابواب الجنه و تصفد فیه الشیاطین :قال : و ینادی فیه ملک : یا باغی الخیر ابشر و یا باغی الشر اقصر حتی ینقضی رمضان }". در ماه رمضان در های دوزخ بسته می شود و در های بهشت گشوده می گردد شیاطین به زنجیر کشیده می شوند و تا پایان ماه رمضان فرشته ای فریاد می کند: ای طالبان خیر و نیکی بر شما مژده باد و ای طالبان شر و بدی بس کنید تا این ماه رمضان پایان می یابد )". بروایت احمد و یسائی. سند این حدیث "جید" است .
3:- از ابو هریره روایت است که پیامبر (ص)گفت : الصلوات الخمس و الجمعه الی الجمعه و رمضان الی رمضان . مکفرات لما بینهن اذا اجتنبت الکبائر )". نماز های پنجگانه فرض و نماز هفتگی جمعه و روزه سالیانه ماه رمضان همگی کفاره گناهان صغیره هستند مشروط بر آنکه از گناهان کبیره اجتناب گردد )". بروایت مسلم .
4:- از ابو سعد خدری روایت است که پیامبر (ص) گفت: من صام رمضان و عرف حدوده و تحفظ مما کان ینبغی ان یتحفظ منه کفر ما
قبله ):". { هر کس ماه رمضان را روزه بگیرد و حدود و مقررات و فرایض آن را باند و خویشتن را در چیزهایی که پرهیز از آن ها لازم است مصون دارد او کفاره گناهان(صغیره) پیش از رمضان را داده است}". بروایت احمد و بیهقی با سندی نیکو.
5:- از ابو هریره روایت است که پیامبر(ص)گفت:"من صام رمضان ایماناٌ و احتساباٌ غفر له ما تقدم من ذنبه{ هر کس برای رضای خدا و با امید پاداش او ماه رمضان را روزه بگیرد گناهان(صغیره) گذشته او آمرزیده می شود)". بروایت احمد و صاحبان سنن.

Mostafa Panah‎

هر انسان مومنی دچار وسوسه می شود. و نباید به خاطر آن خود را ناراحت کرد .چنانکه حتی بهترین خلایق بعد از پیامبران یعنی صحابه بزرگوار پیامبر صلی الله علیه وسلم ،کسانیکه خداوند از آنها خوشنود و راضی است دچار وسوسه شده اند چنانکه در حدیث آمده:
در این موضوع از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ سؤال شد. در صحیح مسلم به روایت ابوهریره رضی الله عنه آمده است:« جَاءَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلُوهُ إِنَّا نَجِدُ فِی أَنْفُسِنَا مَا یَتَعَاظَمُ أَحَدُنَا أَنْ یَتَكَلَّمَ بِهِ، قَالَ: وَقَدْ وَجَدْتُمُوهُ؟ قَالُوا: نَعَمْ، قَالَ: ذَاكَ صَرِیحُ الْإِیمَانِ»
« گروهی از مردم، از یاران پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ نزد ایشان آمدند و پرسیدند، ما در وجود خودمان (افکاری) را می یابیم که گفتن آن بر ما دشوار است. پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فرمودند: آیا شما آن را یافته و احساس کرده اید؟ گفتند: بله، پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فرمود: این صریح ایمان است.
بنابراین همانطور که در این حدیث آمده،صحابه نیز دچار وسوسه شده اند – پس اگر آنها دچار وسوسه شوند،ما چرا دچار نشویم!- ولی پیامبر صلی الله علیه وسلم نه تنها آنرا زشت ندانستند بلکه از آن بعنوان " ایمان" نام می برند.

یعنی شیطان به سوی ایمانداران می رود و سعی می کند که آنها را با وسوسه منحرف کند.ولی این باعث نگرانی نیست زیرا شیطان جز وسوسه انداختن در دل شخص کاری نمی تواند کند :
از ابن عباس رضی الله عنه روایت شده که گفت: شخصی نزد رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّم آمد و گفت: [یَا رَسُولَ اللَّهِ! إِنَّ أَحَدَنَا یَجِدُ فِی نَفْسِهِ- یُعَرِّضُ بِالشَّیْءِ- لَأَنْ یَكُونَ حُمَمَةً أَحَبُّ إِلَیْهِ مِنْ أَنْ یَتَكَلَّمَ بِهِ؛ فَقَالَ: اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی رَدَّ كَیْدَهُ إِلَى الْوَسْوَسَةِ]
«ای رسول الله! یکی از ما در وجود و روان خود، مطلب و موردی را احساس می کند که اگر وجودش سوخته و خاکستر شود، بهتر است از این که آن را بر زبان بیاورد، پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّم فرمودند: الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، سپاس پروردگاری را سزد که مکر شیطان را در حد وسوسه رد نمود( و کاهش داد). »
ولی راه حل علاج چیست تا از این وسوسه ها رهایی یابیم:
1- از ادامه ی این افکار باز بیاید.چون تا زمانیکه آن وسوسه ها بر زبان جاری نشده است، ضرری به دینتان نمی رساند.زیرا تلفظ آن وسوسه ها کفر است و نباید بر زبان جاری کرد هر چند در قلب باشد چنانکه پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرمایند:

أَنَّ النَّبِیَّ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ تَجَاوَزَ لأُمَّتِی عَمَّا وَسْوَسَتْ أَوْ حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا، مَا لَمْ تَعْمَلْ بِهِ أَوْ تَكَلَّمْ». (بخارى:6664)
یعنی: از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که نبی اکرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «خداوند از وسوسه های امتم و آنچه که در دلهایشان می گذرد تا زمانی که آنها را عملی نکرده اند و یا به زبان نیاورده اند، صرف نظر نموده است».

2- موقع وسوسه بگوید: آمنت بالله . بنا به روایتی دیگر بگوید: آمنت بالله و رسله. زیرا در حدیث آمده که:
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فرمودند:[ لَا یَزَالُ النَّاسُ یَتَسَاءَلُونَ حَتَّى یُقَالَ: هَذَا خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ، فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ؟ فَمَنْ وَجَدَ مِنْ ذَلِكَ شَیْئًا فَلْیَقُلْ: آمَنْتُ بِاللَّهِ[ مسلم(134)
«همواره از مردم سؤال می کنند تا جایی که گفته می شود: الله تعالی مخلوقات را آفریده است، پس چه کسی الله را آفریده است؟ هر کس از شما چنین موردی را یافت، در جا بگوید: (آمنت بالله) به الله ایمان آوردم.»
یا :
ابوهریره رضی الله عنه آمده است که پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فرمود: [إِنَّ الشَّیْطَانَ یَأْتِی أَحَدَكُمْ فَیَقُولُ: مَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ ؟ فَیَقُولُ: اللَّهُ، فَیَقُولُ: مَنْ خَلَقَ اللَّهَ؟ فَإِذَا أَحَسَّ أَحَدُكُمْ بِشَیْءٍ مِنْ هَذَا فَلْیَقُلْ: آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِه[ مسلم (1341) و احمد (2/331) ، (5/214)
« شیطان نزد یکی از شما می آید و می گوید: چه کسی زمین را آفریده است؟ می گوید: الله. سپس می گوید: چه کسی الله را آفریده است؟ چون یکی از شما متوجه چنین موردی شد، فوراً بگوید: آمنتُ بالله و برُسُله: به الله و پیامبرانش ایمان آوردم.»3- به الله پناه ببرد و بگوید: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم ،چنانکه در حدیث آمده:
از ابوهریره رضی الله عنه آمده است که رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فرمود: [یَأْتِی الشَّیْطَانُ أَحَدَكُمْ فَیَقُولُ: مَنْ خَلَقَ كَذَا، مَنْ خَلَقَ كَذَا، حَتَّى یَقُولَ: مَنْ خَلَقَ رَبَّكَ؟ فَإِذَا بَلَغَهُ فَلْیَسْتَعِذْ بِاللَّهِ وَلْیَنْتَه[ بخاری(3274) مسلم (134) و (214)
«بدون تردید، شیطان نزد یکی از شما می آید و می گوید: چه کسی این را آفریده است؟ چه کسی آن را آفریده است؟ تا جایی که می گوید: چه کسی پروردگارت را آفریده است؟ چون کار بدین جا رسید، به الله تعالی پناه ببرد و از این افکار باز بیاید. »
شیخ ابن جبرین در- الکنز الثمین- (1/199-201) می گوید :" بنابراین هرگاه در مورد ذات الله یا در قدیم بودن جهان یا در عدم نهایت جهان یا در برانگیخته شدن از قبور و محال بودن آن یا در مورد ثواب و عقاب و مواردی از این قبیل، دچار وسوسه و خیالات شیطانی شدید، بصورت اجمالی (ایمان مجمل) الفاظ ایمان را تکرار کن.
بنابر آنچه که در روایات آمده بگو: آمنت بالله، و بما جاء عن الله، و علی مراد الله... آمنت برسول الله و بما جاء عن رسول الله، و علی مراد رسول الله، و ما علمت منه أقول به، و بما جهلتُ أتوقف فیه و أکِلُ علمه إلی الله.
باید دانست چنانچه این وسوسه ها ادامه یابد، منجر به شک و تردید و سرگردانی می شود که در واقع مقصد اصلی شیطان همین است.
بدون تردید اگر فردی از این وسوسه ها و تخیلات کوتاه نیاید و آن را ادامه دهد، گرفتار شک و تردید می شود در نهایت از انجام عبادات صرف نظر می کند؛ اما اگر از ابتدا ذهن خود را به آن مشغول نکرد و باز آمد" ان شاء الله" از شر آن رهایی می یابد. باید توجه نمود که این وسوسه از طرف شیطان است تا مسلمان را گرفتار شک و تردید نماید. بنابراین به کثرت باید از شر شیطان به الله پناه برد و ابلیس را از خود دور نمود."

محمود بحلی

اراده و عزم راسخ (استقامت در دین

بیاد داشته باشیم که ماه رمضان ۲۹ الی ۳۰ روز بیشتر نیست که اگر سپری شد دیگر فرصت آن همه عبادت و اجر و فضیلت از دست رفته است پس خوب است که از اولین روز آن، خود را برای مشارکت در تمامی عبادات آماده کنیم و یقین داشته باشیم که هرگز از انجام عبادتی پشیمان نخواهیم شد بلکه برعکس احساس خواهیم کرد که کاش می توانستیم بهتر و بیشتر انجام دهیم. خداوند می فرماید:

{والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و إن الله لمع المحسنین} العنکبوت/۶۹

یعنی: و کسانی که در راه ما به جهاد برخاستند البته آنان را به راهمان هدایتشان خواهیم کرد و براستی که خداوند با نیکوکاران است.

Sanaz Irani‎

بنا به اجماع علماي فقه روزه برهر مسلمان عاقل بالغ تندرست غير مسافر، واجب است و براي زنان علاوه بر شرايط فوق‌، شرط است‌که از خون ‌“‌حيض‌“‌ و ‌“‌نفاس‌‌“ نيز پاک باشند. بنابراين برکافر و ديوانه و بچه و بيمار و مسافر و حايض و نفساء و پيرمرد ناتوان و پيرزن ناتوان و زن آبستن و زن شيرده‌، روزه رمضان واجب نيست‌. البته بعضي از اينها بطور مطلق بر آنها روزه واجب نيست مانند:‌کافر و ديوانه‌. و بعضي ازآنها از سرپرستان خواسته مي‌شود،‌که آنان را بروزه‌گرفتن دستور دهند، و بربعضي ازآنها واجب است‌که روزه رمضان را بخورند وآن را قضاء‌کنند. و براي بعضي از آنها اجازه روزه خوردن‌، داده شده است‌که در آنصورت فديه آن واجب مي‌باشد.
اگر کسي به دليل پيري يا امثال آن نتواند روزه بگيرد، مي‌تواند روزه‌اش را بخورد ولي بايد به ازاي هر روز، مسکيني را غذا بدهد؛ به دليل فرموده خداوند متعال :
) وَ عَلَي الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فُديَةٌ طَعَامُ مِسکِين ( (بقره : 184)
«و بر کساني که توانايي انجام آن (روزه) را ندارند (همچون پيران ضعيف و بيماران هميشگي) لازم است کفاره بدهند و آن خوراک مسکيني است».
اگر زنان حامله و شيرده توانايي روزه گرفتن را نداشته و يا از آسيب ديدن کودکشان بيم داشته باشند، مي‌توانند روزه نگيرند ولي بايد فديه بدهند و لازم نيست روزه را قضا کنند :
از ابن عباس روايت است : (رخص للشيخ الکبير و العجوز الکبيرة في ذلک و هما يطيقان الصوم أن يفطرا إن شاءا، و يطعما کل يوم مسکينا، و لا قضاء عليهما، ثم نسخ ذلک في هذا الآيه ) فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشَّهرَ فَلِيَصُمهُ ( و ثبت للشيخ الکبير و العجوز الکبيرة إذا کان لايطيقان الصوم و الجلي و المرضع إذا خافتا أفطرتا، و أطعمتا کل يوم مسيکنا).

یعنی:«به پيرمرد و پيرزني که توانايي روزه گرفتن را دارند اجازه داده شد تا اگر خواستند روزه نگيرند و به ازاي هر روز، مسکيني را غذا بدهند و قضاي روزه بر آنها لازم نيست؛ سپس اين حکم با آيه ) فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشَّهرَ فَلِيَصُمهُ ( نسخ شد ولي (آن حکم) براي پيرمرد و پيرزني که توانايي روزه گرفتن را ندارند ثابت مانده است. هچنين زن حامله و شيرده‌اي که (بر حال خود يا بچه) بيم دارند مي‌توانند روزه نگيرند و به ازاي هر روز، يک مسکين را طعام دهند».

Mir Mirzada

اينكه خدا را بشناسي ولي او را دوست نداشته باشي
و ندايش را بشنوي سپس اجابت را به تاخير بياندازي
و سود معامله با او را بداني ولي با ديگري ستد نمايي
و مقدار خشمش را بداني و نافرمانيش كني
و درد و وحشت گناه را چشيده باشي
و قرب او را با فرمانبرداريش نخواهي
و تنگي قلب هنگام مشغوليت در صحبت با غير را احساس كرده باشي
و مشتاق به شرح صدر با ياد و مناجات او نباشي
و عذاب دلدادگي به غيرش را چشيده باشي
ولي با روي آوردن و توبه به درگاهش از آن نگريزي
و عجيبتر از اينها همه:
اينكه مي داني محتاجترين كس به اويي و از او رويگرداني
و به سوي آنچه كه تورا از او دور سازد مشتاقي

ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ می‌گوید: «سخن‌چین بدترین خلق خداست».  امت بر تحریم سخن‌چینی و دو به هم زنی اتفاق دارند زیرا از بزرگترین گناهان و از جملهٔ کبائر است و در حدیث آمده است که رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ فرمودند: «بدترین بندگان خداوند آنان‌اند که سخن‌چینی می‌کنند و میان دوستان جدایی می‌افکنند و برای بی‌گناهان و بی‌خبران قصد بد دارند». [به روایت احمد]  سخن‌چینی بر دروغ و حسادت و نفاق استوار است که این نهایت پستی است و در بدی و زشتی بدتر از آن نمی‌توان تصور نمود.  سخن‌چینی بدترین آفتی است که به جان فضیلت‌ها افتاده و رابطه‌ها دچار آن شده‌اند و این خصلت بد می‌تواند از طریق سخن و نوشتن و حتی با ایما و اشاره باشد.  برادران و خواهران گرامی:  سخن‌چینی و دو به هم زنی گاه به جان خانواده‌ها و همسران می‌افتد، خانه‌های آباد را به آتش خود می‌سوزاند و در میان خانواده‌ها تفرقه و شکاف ایجاد می‌کند. سینه‌ها را چرکین نموده و روابط خویشاوندی را قطع نموده و به تخریب مسئولان و کارفرمایان می‌پردازد.  لازم است بزرگان و صاحب منصبان و علما از برخی هم‌نشینان خود که در دینداری و امانت‌داری ضعیفند و خشنودی مردم را با خشم خداوند می‌خرند برحذر باشند. شایسته است این بزرگان دربارهٔ چیزهایی که به آن‌ها می‌رسد دقت کنند و در مورد درست یا نادرست بودن آن تحقیق نمایند تا آنکه ناخواسته دست مفسدان باز نشده و بی‌گناهان مورد مجازات قرار نگیرند.  از جمله مواردی که باید بسیار در مورد آن دقت نمود و به شدت نسبت به آن هشیاری پیشه ساخت اخباری است که رسانه‌ها منتشر می‌کنند یا برخی نویسندگان می‌نویسند که فلان و بهمان چنین و چنان گفته‌اند.  در دوران جنگ‌ها و فتنه‌ها و نا آرامی‌ها و شایعات قضیه سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌شود که این خود نیازمند احتیاط و مراقبت بیشتری است، گذشته از این که چه بسا این سخنان و نظرات آکنده از دو به هم زنی و سخن‌چینی به سادگی در همهٔ دنیا منتشر می‌شود، سخنانی که گویندگان آن بر اساس قاعدهٔ ظلمانی «هدف وسیله را توجیه می‌کند» به نشر آن می‌پردازند.  ای مسلمانان:  کسی که نزد وی سخن‌چینی کردند یا بد کسی را گفتند یا در مجلس نمامی حاضر شد یا از سخن‌چین چیزی شنید نباید او را راستگو بپندارد زیرا چنین کسی فاسق است و خداوند دربارهٔ خبر فاسق گفته است:  { یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ } [حجرات: ۶]  (ای کسانی که ایمان آورده‌اید اگر فاسقی خبری برای شما آورد خوب آن را وارسی کنید که مبادا از روی نادانی گروهی را مورد آسیب قرار دهید و سپس برای آنچه کرده‌اید پشیمان شوید)  همچنین لازم است از چنین اخلاق و منشی متنفر بود زیرا چنین کاری از بزرگترین گناهان است.  شایسته و زیبا است که انسان مسلمان نسبت به برادری که از وی سخنی را نقل می‌کنند بدگمان نباشد، و اگر سخنی به او رسید یا چیزی در مورد او دانست آن را دنبال نکند و دست به تجسس نزند، واجب است که انسان مسلمان از اینکه صفت سخن‌چین به خود گیرد برحذر باشد و هر چه را می‌شنود و هر چه را که به او می‌رسد نقل نکند.  همچنین قبل و بعد از همهٔ این‌ها تقوای خداوند را در نظر گیرد و نصیحت و خیرخواهی پیشه سازد و اینگونه سخنان را با حکمت و نصیحت زیبا انکار نماید زیرا چنین خصلتی خطری است بزرگ و دارای اثری است ماندگار. شایسته است از روی خیرخواهی و دوستی و دلسوزی نسبت به برادران خود در راه هر آنچه باعث الفت میان قلب‌ها و وحدت کلمه و حفظ مودت و دوری از تفرقه و کینه است، تلاش نماید.  پس هشیار باشید و با شنیدن هر خبری تحقیق نمایید و عجله نکنید و ببخشید و عفو پیشه سازید و بشنوید و اطاعت کنید.  مردی سخن امام لیث بن سعد را به والی مصر رساند و سعی کرد برای او پاپوش درست کند، والی، لیث را احضار کرد و گفت: این مرد از تو نقل می‌کند که چنین و چنان گفته‌ای. لیث گفت: «ای امیر از او بپرس چیزی که از من نقل می‌کند آیا من او را امین پنداشته بودم و او خیانت کرد و به شما نقل نمود که اگر چنین باشد شایسته نیست سخن خائن را بپذیری، و یا آنکه بر من دروغ بسته است که باز شایسته نیست سخن دروغگو را باور کنی» والی گفت: راست گفتی ای اباحارث.  و مردی به نزد وَهب بن مُنَبِّه آمد و گفت: فلانی در بارهٔ تو چنین و چنان می‌گوید. وهب گفت: «آیا شیطان پستچی دیگری جز تو نیافت؟»  اما بعد، ای بندگان خداوند:  این صفت مذموم و ناپسند چه بسیار بی‌گناهان و بی‌خبران پاکدل را به قربانگاه کشانده است، چه بسیار فاجعه‌ها که بار آورده و بسا جان‌ها که از پی خود به قتل‌گاه برده است و مال‌ها را که به غارت کشانده است و چه خانواده‌هایی را از هم پاشیده است. باعث آزار بسیاری از علما شده و مردم زیادی را از سرزمین خود در به در کرده و فاجعه‌ها و مصیبت‌ها به بار آورده و کودکان و مادران را از خانوادهٔ خود محروم ساخته. روزی مردم را قطع کرده است بی‌آنکه گناهی کرده باشند آن هم تنها به دلیل یک بدگویی و سخن‌چینی.  پس ای بندگان خداوند تقوای او را پیشه سازید که چه بزرگ است این نعمت خداوند بر بنده که مردم را برای فضلی که خداوند به آنان داده است مورد حسادت قرار ندهد و از نمامی و سخن‌چینی در امان مانَد و از بدگویی دیگران دوری گزیند. هر که می‌خواهد سالم بمانَد باید که از سخن گفتن بسیار و افشای سِرّ مردم و پذیرش همهٔ سخنان اجتناب ورزد.

 خداوند متعال می‌فرماید:  { رَبِّ لَا تَذَرْنِی فَرْدًا وَأَنْتَ خَیْرُ الْوَارِثِینَ} [انبیاء: ۸۹]  ([و زکریا را یاد کن که گفت] پروردگارا مرا تنها مگذار و تو بهترین به ارث برندگانی)  انسان، طبیعتا اجتماعی است، به همراه گروه زندگی می‌کند و از آن تاثیر می‌گیرد و بر آن تاثیر می‌گذارد. وی از همان کودکی روابط اجتماعی خود را با مادر و پدر و سپس افراد خانواده و خویشاوندان و همسایگانش برقرار می‌کند تا آنکه گسترهٔ روابط و کنش و واکنش وی در دایره‌هایی متصل به هم در مدرسه و بازار و محیط کار و دیگر انحای سرزمینی که در آن زندگی می‌کند و همهٔ جامعه، گسترش می‌یابد.  هم‌گرایی جامعه و سلامت و توسعه و انسجام آن به واسطهٔ یاری اعضایی منسجم و همگرا ممکن است که همهٔ‌ این‌ها از خانواده آغاز می‌شود، زیرا خانواده خشت اول در بنای بُنیهٔ اجتماعی انسان است و زن و مرد هر دو از نظر انسانی خواهر و برادری تنی هستند که نقشی مشترک را در خانواده و جامعه بازی می‌کنند. آن دو یا نقش همسری و پدر و مادری دارند، یا نقش برادری و خواهری که برای زندگی محترمانه و سعادتمندانه به کار و تلاش می‌پردازند:  { وَقُلْنَا یَا آدَمُ اسْکُنْ أَنْتَ وَزَوْجُکَ الْجَنَّةَ وَکُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَیْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَکُونَا مِنَ الظَّالِمِینَ} [بقره: ۳۵]  (و گفتیم ای آدم تو و همسرت در این بهشت ساکن شوید و از هر کجای آن که خواهید فراوان بخورید و به این درخت نزدیک نشوید که از ستمکاران خواهید بود)

Sanaz Irani‎

 

 ترجمه پاره ای از احادیث رسول خدا صلی الله علیه و سلم

از ابوعماره براء عازب رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم مارا به انجام دادن هفت چیز امرفرمودند:
1-عیادت مریض 2- تشییع جنازه 3- دعای خیرکردن برای کسی که عطسه میکند 4- بجای آوردن قسم کسی که قسم یاد میکند 5- یاری مظلوم 6- اجابت دعوت کننده 7- انتشار سلام(بابلندکردن و زیاد گفتن آن)

از ابوهریره رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: حق مسلمان بر مسلمان پنج چیز است:
1- جواب سلام 2- عیادت مریض 3- تشییع جنازه 4- قبول دعوت او 5- دعای خیر کردن برای کسیکه عطسه میکند.

از ابوهریره رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: خداوند بزرگ و صاحب عظمت در روز قیامت به بنده اش می فرماید: ای فرزند آدم بیمارشدم مرا عیادت نکردی! جواب میدهد: پروردگارا چگونه من از تو عیادت کنم در حالیکه تو پروردگار عالمیان هستی؟ میفرماید: مگر نمیدانستی که اگر به عیادتش میرفتی مرا نزد او می یافتی؟! ای فرزند آدم از تو طعام خواستم به من طعام ندادی .میگوید: ای پروردگار من چگونه به تو طعام دهم در حالیکه تو پروردگار عالمیان هستی؟! میفرماید: مگر نمیدانی که فلان بنده ی من از تو درخواست طعام کرد و به او ندادی و اگر او را طعام میدادی پاداش آنرا نزد من میافتی؟ ای فرزند ادم از تو طلب آب کردم و به من آب ندادی .میگوید پروردگارا چگونه من به تو آب دهم در حالیکه تو پروردگار عالمیان هستی؟ میفرماید: فلان بنده ی من از تو آب خواست و به او ندادی مگر نمیدانی که اگر او را سیراب مینمودی پاداش انرا نزد من میافتی؟

از ابوموسی رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: مریض را عیادت کنید و گرسنه را طعام دهید و اسیر را آزاد نمایید.

از ثوبان رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: شخص مسلمان هروقت برادر مسلمان(بیمار) خود را عیادت کند تا وقتیکه به خانه ی خود باز می گردد همچنان در خرقه ی بهشت است.گفته شد: ای رسول خدا خرقه ی بهشت چیست؟ فرمودند: چیدن و استفاده از میوه ها و نعمتهای بهشت است .(یعنی ثواب این کار چنان است که گویی عیادت کننده از هم اکنون به بهشت رفته است.)

از ابن عباس رض روایت شده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه وسلم نزد یک اعرابی رفت و از او عیادت فرمود و ایشان هروقت نزد کسی میرفت که از او عیادت کند میفرمود: هیچ سختی و مشکلی نیست ان شاالله پاک کننده ی گناهان خواهد بود.
از جابر رض روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم نزد ام سائب یا ام مسیب رفتند و فرمودند: ای ام سائب(یا ام مسیب) چه شده است چرا میلرزی؟ گفت: تب دارم که خدا به آن برکت ندهد .پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: به تب بدنگو زیرا آن گناهان را از بین می برد همچنان که کوره ی آهنگری زنگ آهن را می زداید.